W Gray International projektowanie wnętrz postrzegane jest jako coś znacznie więcej niż układ ścian, materiałów i wyposażenia. To sztuka tworzenia przestrzeni, w których funkcjonalność, ponadczasowa estetyka i bezkompromisowy komfort pozostają w doskonałej równowadze — przestrzeni odzwierciedlających zarówno wyrafinowany smak, jak i indywidualność osób, które w nich żyją.
W świecie kształtowanym przez ulotne trendy i starannie kreowane obrazy cyfrowe, Gray International pozostaje wierne czemuś trwalszemu: harmonii między człowiekiem a miejscem. O sukcesie wnętrza nie decyduje to, co akurat jest modne, lecz to, czy z biegiem czasu nadal pozostaje ono autentyczne, intuicyjne i głęboko osobiste.
Niedawno mieliśmy okazję porozmawiać z architektką i projektantką wnętrz, panią Jovaną Skuletić, oraz odwiedzić jeden z projektów mieszkaniowych, który darzy szczególnym sentymentem. Zarówno rozmowa, jak i doświadczenie przestrzeni jasno pokazały, że jej podejście ucieleśnia filozofię, którą kieruje się studio: podejście zakorzenione w dialogu, empatii i głębokim szacunku dla życia toczącego się w projektowanych przez nią wnętrzach.
Inspiracja zakorzeniona w doświadczeniu i dialogu
Dla Jovany inspiracja zaczyna się od obserwacji i osobistego doświadczenia, ale przede wszystkim — od klienta. Wierzy, że prawdziwy sukces wnętrza zależy od tego, czy osoba, która będzie nazywać je domem, potrafi naprawdę odnaleźć w nim siebie. Jak często podkreśla, budynki mają duszę, a to właśnie we wnętrzu ujawnia się ona najpełniej. Ukryta przed wzrokiem publicznym, przestrzeń staje się najbardziej osobistą częścią architektury, wymagającą wrażliwości, zrozumienia i świadomej intencji.
Jej praca opiera się na przekonaniu, że projektowanie powinno nadawać formę charakterowi — zarówno samej przestrzeni, jak i ludziom, którzy ją zamieszkują — zawsze wzbogacone subtelnym, lecz wyraźnym autorskim akcentem. To właśnie ta równowaga między osobistą ekspresją a zdyscyplinowaną elegancją definiuje nie tylko jej projekty, lecz także szerszą wizję Gray International.


Nauka poprzez doświadczenie i redefinicja dialogu
Od swoich starszych kolegów Jovana nauczyła się szacunku do procesu twórczego i tego, by nigdy nie traktować go jak mechanicznej pracy od dziewiątej do piątej. Architektura kształtuje jakość codziennego życia; stanowi ramę, w której dorastają rodziny, wychowują się dzieci i powstają wspomnienia. Wymaga cierpliwości, zaangażowania i troski.
Najbardziej podziwia to, że nawet po dekadach praktyki jej mentorzy zachowują tę samą pasję i twórczą iskrę. Dla niej ta niegasnąca energia jest jedną z najcenniejszych lekcji, jakie młody architekt może wynieść na przyszłość.
Gdyby miała podejść do czegokolwiek inaczej, byłoby to większe podkreślenie roli edukacji klienta. W epoce kreowanych obrazów i aspiracyjnych inspiracji — często napędzanych przez platformy takie jak Pinterest — oczekiwania łatwo mogą oderwać się od rzeczywistości, zwłaszcza w kwestii budżetu. Jej zdaniem ustalenie oczekiwań już na początku jest kluczowe, aby zbudować zaufanie i osiągnąć dobre rezultaty.


Proces twórczy, który zaczyna się od ludzi
Każdy projekt zaczyna się od rozmowy. Jovana chce wiedzieć, jakiej muzyki słucha jej klient, czy bardziej ciągnie go w stronę filmów czy książek, jak spędza wolny czas i w której części domu czuje się najbardziej naturalnie. Jak mówi, to właśnie takie osobiste szczegóły stanowią często osiemdziesiąt procent projektu. Tylko rozumiejąc, co naprawdę jest dla kogoś ważne, może stworzyć przestrzeń, w której jego życie będzie mogło się swobodnie rozwijać.
Jovana postrzega wnętrza mieszkalne jako małe, żyjące muzea rodziny. A muzeum — zauważa — nigdy nie wychodzi z mody. Kiedy przestrzeń projektowana jest z namysłem, bez ślepego podążania za trendami, powstaje ponadczasowy design: środowisko, które trwa, nie męczy się z czasem i ostatecznie daje długoterminową wartość. Dobre decyzje podjęte na początku pozwalają uniknąć kosztownych problemów później, czyniąc przemyślane podejście nie tylko estetycznie odpowiedzialnym, ale też ekonomicznie rozsądnym.
Po określeniu kierunku stylistycznego — często w dialogu z inspiracjami, które przynoszą klienci — rozmowa przechodzi na kwestie finansowe. Jovana pół żartem nazywa ten etap „sesją psychologiczną”, podczas której pragnienia, możliwości i realne warunki muszą zostać starannie zrównoważone.
W trakcie całego procesu projektowego organizuje krótkie spotkania i zachęca wszystkich domowników do udziału. Zrównoważenie różnych potrzeb bywa największym wyzwaniem, ale kiedy uda się osiągnąć harmonię, reszta przebiega naturalnie. Największą satysfakcję daje jej moment, w którym widzi, że przestrzeń naprawdę należy do ludzi, dla których została stworzona.
Projekt, który stał się pełną opowieścią
Jest jeden projekt, który szczególnie zapadł jej w pamięć. To, co zaczęło się jako koncepcja, z czasem przerodziło się w pełną realizację — od wyboru materiałów i mebli, aż po najdrobniejsze detale: sztućce, szkło, tekstylia i dekoracje.
Ze względu na złożoność prac oraz konieczność koordynacji ekip na miejscu i zewnętrznych współpracowników, jej bezpośrednie zaangażowanie było niezbędne, aby uniknąć opóźnień i dodatkowych kosztów. W miarę jak mieszkanie nabierało kształtu, klient coraz częściej powierzał jej decyzje, mówiąc: „Dodajmy to” albo „Ty wybierzesz lepiej”.
Wyzwanie nigdy nie polegało na projektowaniu według własnego gustu, lecz na podejmowaniu decyzji dokładnie tak, jak zrobiłby to klient — tylko precyzyjniej, pewniej i bardziej świadomie. To doświadczenie nauczyło ją, jak ważne jest głębokie zrozumienie sposobu myślenia, nawyków, rytmu dnia i estetycznych intuicji klienta, aby decyzje podejmowane w jego imieniu wciąż były w pełni „jego”.
Cel był prosty: aby klient wszedł do środka, zatrzymał się i powiedział: „Wow, to jest mój dom”. Idealnie — żeby nie brakowało niczego, może poza walizką czekającą na rozpakowanie.

Most między pokoleniami
Patrząc w przyszłość, Jovana widzi młodych architektów jako kluczowy element dalszego rozwoju Gray International w Czarnogórze. Wnoszą świeżość, nową energię oraz otwartość na współczesne narzędzia i technologie, które zmieniają sposób projektowania i komunikowania architektury.
Przy wsparciu mentorów i doświadczenia starszych kolegów młodzi profesjonaliści mogą odnaleźć delikatną równowagę między innowacją a tradycją. Dla studia, które chce się rozwijać, pozostając wierne swoim wartościom, taka równowaga jest niezbędna.
W jej ocenie młode pokolenie stanowi pomost między epokami — motor nowych idei, a jednocześnie strażników autentycznego podejścia, które od lat wyróżnia Gray na czarnogórskiej scenie architektonicznej.
Więcej o autorskim projekcie apartamentu Jovany: https://grayinternational.me/services/3
Projekty i portfolio na stronie: www.grayinternational.me lub na Instagramie @grayinternational.me